Welcome
  
 
ข้อมูลงานวิจัย
 
ชื่อโครงการ (ภาษาไทย) : ชุดโครงการวิจัยและพัฒนาการเพาะปลูกและแปรรูปผลิตภัณฑ์ธรรมชาติจากเฮมพ์ โครงการย่อยที่ ๒: โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการเพาะปลูกและการปฏิบัติรักษาเฮมพ์
ชื่อโครงการ (ภาษาภาษาอังกฤษ) : Research and Development on Cultivation and Processing of Natural Products from Hemp Subproject 2: Research and Development on Hemp Cultivation Technology and Management
ปีงบประมาณที่เสนอขอ : 2555
ยุทธศาสตร์ : การวิจัยและพัฒนา
แผนงาน : วิจัยสนับสนุนงานโครงการหลวง
คำสำคัญ (Keywords) : เฮมพ์, สารชีวภัณฑ์ เทคโนโลยีการเพาะปลูก
ระยะเวลาดำเนินโครงการ : 1 กันยายน 2554  ถึง 30 กันยายน 2555
สถานะ : เสร็จสิ้นงานวิจัย
งบประมาณทั้งโครงการ : 420,000.00 บาท
เงินสนับสนุนโครงการ : -
 
พื้นที่ดำเนินการ : 1. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สาใหม่
2. สถานีเกษตรหลวงปางดะ
3. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนวาง
4. ถ้ำเวียงแก
5. ปางหินฝน
 
บทคัดย่อ(ภาษาไทย) : เฮมพ์ (Hemp) นอกจากเป็นพืชที่มีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของชาวม้งแล้ว ในปัจจุบันเฮมพ์ยังเป็นพืชที่ส่งเสริมให้เป็นพืชเศรษฐกิจในประเทศไทย ดังนั้นการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับเฮมพ์จึงมีความสำคัญ ซึ่งในปัจจุบันการศึกษายังคงเป็นการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้มีปริมาณสาร THC ต่ำ การศึกษาวิจัยในการจัดการ และการเขตกรรมยังมีข้อมูลการศึกษาในประเทศไทยน้อย ดังนั้นโครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการเพาะปลูกและการปฏิบัติรักษาเฮมพ์ จึงได้มีการศึกษาพันธุ์เฮมพ์ที่มี THC ต่ำ 4 พันธุ์ เพื่อให้ได้พันธุ์ที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ เทคโนโลยีการเพาะปลูกเฮมพ์ที่เหมาะสม และศึกษาวิธีการปฏิบัติรักษาเฮมพ์ (1) จากการศึกษาพันธุ์เฮมพ์ที่มี THC ต่ำ 4 พันธุ์ (RPF 1 RPF 2 RPF3 และ RPF 4) เพื่อให้ได้พันธุ์ที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ พบว่าในแต่ละพื้นที่จะมีพันธุ์เฮมพ์ที่เหมาะสมกับพื้นที่ต่างกัน โดยในพื้นที่สูงจากระดับน้ำทะเล 657 เมตร พันธุ์ RPF 1 มีผลผลิตสูงที่สุด (3.6 ตัน/ไร่) ในพื้นที่ที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเล 990 เมตร พันธุ์ที่ให้ผลผลิตสูงที่สุดได้แก่พันธุ์ RPF 3 (6.1 ตัน/ไร่) และ RPF 4 (6.0 ตัน/ไร่) ส่วนพื้นที่ความสูงจากระดับน้ำทะเล 1369 เมตร พันธุ์ RPF 3 มีผลผลิตสูงที่สุด (2.2 ตัน/ไร่) (2) การทดสอบระบบการปลูกพืชบำรุงดินและการจัดการธาตุอาหารพืชเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินในแปลงเฮมพ์ พบว่า ทั้งสามพื้นที่ที่ปลูกปอเทืองก่อนการปลูกเฮมพ์จะให้ผลผลิตเพิ่มสูงขึ้นจากที่ไม่ปลูกปอเทือง ตั้งแต่ 1.4 - 3.9 เท่า และ (3) การป้องกันและกำจัดโรคโคนเน่ารากเน่าในเฮมพ์ ด้วยวิธีการคลุกเมล็ดด้วยสารชีวภัณฑ์ ไตโครเดอร์ม่า แคปแทน และไม่คลุกเมล็ด พบว่าการคลุกเมล็ดด้วยสารชีวภัณฑ์สามารถลดการตายของต้นเฮมพ์ที่อายุ 15 วัน ได้ในพื้นที่โครงการขยายผลโครงการหลวงถ้ำเวียงแก แต่ในพื้นที่นำร่อง จ.ตาก และสถานีเกษตรหลวงปางดะไม่แตกต่างกัน จากผลการศึกษาดังกล่าวทั้งความเหมาะสมของพันธุ์ การจัดการ และการเขตกรรมมีความแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ซึ่งข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปเป็นแนวทางในการปฎิบัติในแต่ละพื้นที่ต่อไปได้
บทคัดย่อ(ภาษาอังกฤษ) :
ความเป็นมาโดยสรุป : เฮมพ์ (Industrial hemp) เป็นพืชที่มีความสำคัญต่อวิถีชีวิตของชาวเขา ที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมของชนเผ่าม้งมายาวนาน มีการเพาะปลูกบนพื้นที่สูงของประเทศไทยโดยชาวเขาเผ่าม้ง สำหรับสถานการณ์การเพาะปลูกเฮมพ์ทั่วโลก ตั้งแต่ปี ค ศ. ๑๙๑๐ จนถึงปี ๑๙๙๖ พบว่า มีแนวโน้มลดลง กล่าวคือ ปี ๑๙๑๐ มีพื้นที่ปลูก ๘๖๕,๐๐๐ เฮกตาร์ และในปี ๑๙๙๖ พื้นที่ปลูกลดลงเหลือเพียง ๖๓,๐๐๐ เฮกตาร์ ส่วนในประเทศไทยยังไม่มีรายงานสถานการณ์การปลูกเฮมพ์อย่างเป็นทางการ แต่อย่างไรก็ตามผลิตภัณฑ์จากใยเฮมพ์ยังเป็นที่ต้องการของผู้บริโภค จึงได้มีการนำเข้าใยเฮมพ์เพื่อนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จำนวนมาก แต่เนื่องจากเฮมพ์เป็นพืชที่อยู่ในตระกูลเดียวกับกัญชาซึ่งเป็นยาเสพติดประเภทที่ ๕ และมีลักษณะภายนอกคล้ายคลึงกันมาก จึงเป็นปัญหาหนึ่งของการส่งเสริมการปลูกเฮมพ์เพื่อให้เป็นพืชเศรษฐกิจ
ปัจจุบันเฮมพ์ถูกส่งเสริมให้เป็นพืชเศรษฐกิจในประเทศไทย โดยได้มีการจัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาเฮมพ์ของประเทศไทยโดยมีเป้าหมายการปลูกเฮมพ์ภายใต้ระบบการควบคุม ตามแผนปฏิบัติการพัฒนาเฮมพ์บนพื้นที่สูงภาคเหนือ ระยะ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๔- ๒๕๕๘) ในขณะนี้ยังมีความจำเป็นที่จะต้องทำการศึกษาและปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้มีปริมาณสาร THC ต่ำมาอย่างสม่ำเสมอ และทำให้มีเปอร์เซ็นต์เส้นใยสูงมาอย่างต่อเนื่อง โดยวิธีการพัฒนาสายพันธุ์นั้นควรเน้นในเรื่องของการรักษาธรรมชาติ และไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากผลิตภัณฑ์ที่ได้จากเฮมพ์ส่วนใหญ่เป็นที่นิยมของลูกค้าต่างชาติที่ต้องการสินค้าที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว แข็งแรง คงทน ซักง่าย รักษาง่าย ไม่มีสารเคมีเจือปน การศึกษาในโครงการนี้จึงมีการทดสอบใช้สารชีวินทรีย์เพื่อป้องกันกำจัดโรคและแมลง และการปลูกพืชตระกูลถั่วเสริมเพื่อเพิ่มปุ๋ยให้แก่ดิน เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ผู้ปลูกและแปรรูปเฮมพ์ และสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนอีกทางหนึ่ง ประกอบกับข้อมูลการเพาะปลูก การจัดการ การปฏิบัติรักษาเฮมพ์ ทั้งในแง่ของโรคและแมลง ยังมีข้อมูลการศึกษาในประเทศไทยน้อยมาก ดังนั้นเพื่อให้การขับเคลื่อนการดำเนินงานตามเป้าหมายการผลิตเฮมพ์ข้างต้น ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๕ จึงศึกษาวิจัยเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเพาะปลูกเฮมพ์ที่เหมาะสม และศึกษาวิธีการปฏิบัติรักษาเฮมพ์ ได้แก่ พันธุ์ วิธีการปลูก ระยะปลูก การจัดการน้ำ การจัดการโรคและแมลงที่เหมาะสม เพื่อเป็นฐานข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่เกษตรกรผู้ปลูกเฮมพ์ ใช้เป็นแนวทางในการปฎิบัติต่อไป
วัตถุประสงค์ : ๑. เพื่อทดสอบพันธุ์เฮมพ์ที่มี THC ต่ำ ที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่างกัน ๓ ระดับ
๒. เพื่อทดสอบระบบการปลูกพืชตระกูลถั่วเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินในแปลงเฮมพ์
๓. เพื่อเปรียบเทียบสารป้องกันและกำจัดโรคโคนเน่าในเฮมพ์
ขอบเขต : ๑) ทดสอบพันธุ์เฮมพ์ที่มี THC ต่ำ ๔ พันธุ์ ที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่างกัน ๓ ระดับ
๒) ทดสอบระบบการปลูกพืชตระกูลถั่วเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินในแปลงเฮมพ์ ๑ ระบบ ๓ สภาพแวดล้อม
๓) เปรียบเทียบสารป้องกันและกำจัดโรคโคนเน่าในเฮมพ์ ๓ ชนิด ใน ๒ สภาพแวดล้อม
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ: กลุ่มผู้ผลิตเฮมพ์มีพันธุ์เฮมพ์ เทคโนโลยีการเพาะปลูกและดูแลรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ ส่งผลให้ได้ผลผลิตเฮมพ์ที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง และต้นทุนต่ำ ๑ กลุ่ม
เอกสารอ้างอิง : กรมพัฒนาที่ดิน การใช้ปุ๋ยพืชสดบำรุงดินเพื่อเกษตรยั่งยืน จัดทำโดย 54 หน้า
(http://www.ldd.go.th/Lddwebsite/web_ord/Technical/pdf/P_Technical11002.pdf)
มูลนิธิโครงการหลวง และสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง. 2553. คู่มือการปลูกเฮมพ์ภายใต้การควบคุมของมูลนิธิโครงการหลวง, 20 หน้า
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน). 2551. รายงานฉบับสมบูรณ์ เสนอต่อสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ “โครงการพัฒนากัญชงเชิงเศรษฐกิจเพื่อสนับสนุนการสร้ามูลค่า”, 255 หน้า
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง. 2552. รายงานการสัมมนาวิชาการ สรุปผลการดำเนินงานวิจัยของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน), 249 หน้า
FAOSTAT (FAO). 2011-2012. Hemp production in tones. (http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor)
Meijer, E. P.M. 1995. Fiber hemp cultivar: A survey of origin, ancestry, availability and bref agronomic characteristics. Journal of the International Hemp Association 2(2): 66-73.

สรุปผลการวิจัย : 1. ในแต่ละพื้นที่ที่มีความสูงระดับต่างๆความเหมาะสมในการเลือกพันธุ์เฮมพ์จะต่างกันในแต่ละพื้นที่ พื้นที่ที่สูงจากระดับน้ำทะเล 657 เมตร พันธุ์ที่มีความเหมาะสม ได้แก่ RPF 1 ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลที่ 990 เมตร พันธุ์ที่เหมาะสม ได้แก่พันธุ์ RPF 3 และ RPF 4 ส่วนความสูงจากระดับน้ำทะเลที่ 1369 เมตร พันธุ์ RPF 3 มีความเหมาะสมในการปลูกในพื้นที่ดังกล่าว

2. การจัดการเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับดินการปลูกพืชบำรุงดินก่อนการปลูกเฮมพ์สามารถทำให้ผลผลิตของเฮมพ์เพิ่มสูงขึ้น แต่อย่างไรก็ตามการใช้วิธีดังกล่าวอาจจะต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นๆ เช่น ปริมาณน้ำในพื้นที่เนื่องจากในพื้นที่เพาะปลูกเฮมพ์ยังคงเป็นพื้นที่ที่อาศัยน้ำฝน


3. การป้องกันและกำจัดโรคโคนเน่ารากเน่าในเฮมพ์ ด้วยวิธีการคลุกเมล็ดด้วยสารชีวภัณฑ์ สามารถลดการตายของต้นเฮมพ์ที่อายุ 15 วัน ได้ในพื้นที่โครงการขยายผลฯ ถ้ำเวียงแก แต่ในพื้นที่นำร่องส่งเสริมการปลูกเฮมพ์ จ.ตาก และสถานีเกษตรหลวงปางดะไม่มีความแตกต่างจากการคลุกเมล็ด ซึ่งอาจจะเกิดจากปัยจัยอื่นๆร่วมด้วยซึ่งจะได้มีการศึกษาต่อไปถึงวิธีการคลุกเมล็ดให้ได้ผลสูงสุดเพื่อลดการตายของต้นเฮมพ์จากโรคโคนเน่ารากเน่า

Final 2.doc
รายชื่อนักวิจัยในโครงการ : พบ 2 รายการ   
ชื่อนักวิจัยตำแหน่งในโครงการสัดส่วนปริมาณงาน (%)
 ดร.รัตญา ยานะพันธุ์ หัวหน้าโครงการวิจัย 80.00
 ดร.สริตา ปิ่นมณี ผู้ประสานงานโครงการ 20.00
 
ลิขสิทธิ์ : พบ 0 รายการ   
ไม่พบรายการ
 
เอกสารที่เกี่ยวข้อง : พบ 0 รายการ   
ไม่พบรายการ
 
สารสนเทศเชิงภูมิศาสตร์ : พบ 0 รายการ   
ไม่พบรายการ
 
โครงการวิจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง: พบ 0 รายการ   
ไม่พบรายการ

     
แบบฟอร์มคำร้องขอข้อมูลงานวิจัย :

ชื่อผู้ขอ :
Email address :
บันทึกคำขอ :
ที่อยู่ :